Uncategorized

Moet er een smalle boom in mijn zadel?

Al eerder schreef ik een artikel over revaliderend zadelpassen. Het kan geen kwaad om er nog eens op terug te komen! Want waarom maak ik over het algemeen geen keuze voor een smalle boom bij een smal (lijkend) paard? Moet je een boom (zadel) niet laten aansluiten op de rug dan? Hmmm, daar begint het verhaal.

Moet een zadel de rug van het paard volgen?

Mijn antwoord daarop is ja; als het paard in een gezonde toestand verkeerd qua conditie en bespiering.
Is dit altijd zo? Nee….

Is dat erg of slecht? Nee, dat is niet erg of slecht, dat is wat het is, want een paard is een levend wezen die mentaal en fysiek reageert op zijn omgeving en aan verandering onderhevig is door diverse omstandigheden. Maar het is wel je taak om het te zien en er actie op uit te zetten.

Welke omstandigheden zou je kunnen bedenken die invloed hebben ?

*zwangerschap
*grasbuik
*zomer- en winterverschil in conditie
*conditieverschil door arbeid/rust periodes
*ziekte met conditie-spierverval
*verschil in continuiteit van arbeid
*type training
*weidegang of stalrust
*niet en slecht passend zadel
*schoudervorm (bol/scheef?)
*compensatie en aanpassing van het paard (fysiek en mentaal) aan de situatie van een niet passend zadel.

Genoeg redenen waarom ook jouw paard kan veranderen of kan schommelen tussen bolle buik-slanke buik, vetjes hier en daar, spierverval, holle-rechte rug, compensatie in het lichaam, etc.

Logischerwijs zie je dat het paard bij het kwijtraken van zijn grasbuik en na de geboorte van het veulen, de holle rug weer recht. Dat wijzen ook de templates uit die ik maak bij ieder paard. Bij langdurig op stal staan, het schraler worden van het paard, training die de bovenlijn van het paard niet activeert en een slecht passend zadel die de reflexpunten van de rug prikkelen naar een holle toestand, zie je spierverval optreden en een slechte lichaamshouding van het hele paard. Ook korte beweging en onwillendheid om te rijden, soms zelfs angst of boosheid bij het opzadelen.

Het enige paard dat in een constante conditie blijft is het paard dat iedere dag hetzelfde eten krijgt, dezelfde training krijgt en niet ziek wordt of zwanger raakt. Ik denk dat dit niet zo vaak voorkomt.

Stel dat je paard in een niet-zo-optimale conditie is door de genoemde punten, dan zou het heel aannemelijk zijn dat hij een smal zadel nodig heeft, niet dan? Een wijder zadel is immers te wijd en zal rondschommelen op zijn rug en daarmee problemen veroorzaken. Het smalle zadel past hem op dat moment en ligt lekker strak en stil.
Als je hiervoor zou kiezen, creeer je omstandigheden waarin het paard vast zal lopen in de conditie van dat moment. Er is geen kans dat de rug (en daarmee het hele paard!) zal verbeteren. Je hebt een statische conditie gecreeerd waarin het paard gaat compenseren en zich gaat aanpassen aan het zadel! Dit is wat je ziet als je een ‘gezond’ ogend paard hebt met een zadelafdruk in de rug die er volgende week nog steeds zit.

Dat het lichaam van het paard zich aanpast aan het (te) smalle zadel en de beweging gaat compenseren (paarden gaan minder ruim bewegen, kunnen slechter buigen, struikelen meer, vervormen hun schouderpartij, etc.) is heel erg ongewenst!

Als het paard een slecht ontwikkelde rug heeft, een paard met een holle bovenlijn, een paard met spieratrofie, een paard in slechte conditie, een paard dat herstellende is. Dat is geen paard waarvan je de rug zoals hij op dit moment is, kan beschouwen als de juiste rug voor het correct aanmeten van een passend zadel!

Op zo’n paard leg je geen zadel die aansluit op de rug, dat betekent dat de ontwikkeling van de rug geen kans krijgt, je houdt de rug dan in de staat die deze op dat moment heeft. Een ongewenste staat dus.

Ik zou graag een onderscheid maken tussen onderhoudend zadelen en revaliderend zadelen.

Bij spieratrofie en rugschade adviseren we vaak niet te rijden maar te werken aan de hand, meestal rechte lijnen wandelen en cavaletti-werk. Als het paard zijn revalidatie van 6-8 weken niet rijden maar oefenen aan de hand heeft doorlopen en zijn lichaam kan verder onder het zadel getraind worden onder het gewicht van een ruiter, gaat het paard nog een verandering doorlopen. Althans met het juiste management.

Onder het eigen zadel, boven het aanbevolen zadel. Het eigen zadel is smaller maar dat is het niet alleen, het is de hele opbouw van het bovenste zadel waardoor het beter is voor het paard. Het heeft brede platte kussens en veel ruimte voor de wervelkolom waar veel rondribbige paarden behoefte aan hebben voor optimale bewegingsvrijheid. Een smalle twist is lekker voor de ruiter maar kan klemmen bij een rondgebouwd paard.

Een paard is gebaat bij een zadel die het paard kan omsluiten als een ronde omarming en het paard niet beperkt door het in de houdgreep te nemen. Dat betekent geen te smal (of passend lijkend) zadel bij een paard in ontwikkeling voor dat moment. We maken onderscheid tussen onderhoudend zadelen en revaliderend zadelen. Een breder zadel kan enorme voordelen bieden indien het ontwikkelend zadelprincipe wordt toegepast.

Een te wijd zadel doet inderdaad schade aan de rug en misschien nog wel meer dan een te smal zadel, zonder het gebruik van de revaliderende middelen! Ondersteunende padding is nodig, zoals de MSFC rehab pad, de Prolite 3-pad of de Balance JB en base pad (enkele voorbeelden). Want wat kan je een prachtige ontwikkeling krijgen bij het paard op deze manier! De resultaten van de Balance saddle company bij het helpen rehabiliteren van paarden is heel goed (en op hun site te vinden) en ik ben ook te spreken over mijn eigen resultaten bij het begeleiden van paarden naar een betere conditie.

Het is van veel dingen afhankelijk hoe en of het paard zich ten goede kan gaan ontwikkelen. Belangrijk is jouw eigen oplettendheid en het regelmatig consulteren van deskundigen die jouw paard in kaart brengen en helpen met de meest optimale oplossing.

Een praktijkvoorbeeld:
Deze prachtige Tinker heeft al een aantal jaren een Thorowgood met verwisselbaar kopijzer. Na een rustperiode van eigenaar en paard en terugval van conditie (ook afgevallen), is het zadel te wijd geworden. Achter de schouderbladen is het bekende ‘kuiltje’ ontstaan. Het zadel zakt hier nu in. Met een smaller kopijzer lijkt het eigenlijk wel te passen , het sluit aan bij de smallere toestand van dat moment. De uitstekende schouders krijgen echter onvoldoende ruimte om de uitslag naar achteren (5 cm) te maken, dan botst het schouderblad tegen het zadel aan die daar rustig en stevig in het ‘kuiltje’ ligt.

Het paard is zo uniek en prachtig, zijn gewilligheid om met ons samen te werken is zo groot. Wij zijn het verplicht om alles wat we kunnen te bieden om het comfort van het paard te optimaliseren!


Sommige paarden klagen niet snel, maar je zal toch de volgende dingen kunnen zien: verkorte pas met de voorbenen, de schouders worden steeds boller want het lichaam gaat compenseren, het spierverval verbetert niet, de ‘kuiltjes’ worden groter, je paard luistert niet meer zo goed, hij kan niet meer goed buigen, de ontspanning wordt moeilijker, de rug wordt holler met het rijden en het hoofd gaat omhoog, de achterbenen eronder brengen wordt moeilijker, etc.

Wat is dan wel een oplossing?

Ten eerste moet ik zeggen dat er geen standaard oplossing is, want ieder paard is een individu en naar alle omstandigheden van ruiter, paard, discipline en rijvaardigheid, moet je kijken als een unieke situatie.
Maar in het geval van dit voorbeeld, heb ik niet gekozen voor een smallere boom in het Thorowgood zadel maar een zadelonderlegger met inlages die het zadel omhoog brengt, het uit de kuiltjes haalt, het schouderblad de vrijheid geeft om zijn uitslag te maken. Nu krijgt het paard kans om het lichaam te herstellen en zal de onderlegger na verloop van tijd eronderuit kunnen.
Ga niet op eigen houtje experimentern, vraag altijd een consult aan om de situatie rondom jouw paard te beoordelen. Vergeet niet dat het maatwerk is! Wil je meer weten? Neem dan hier contact op of mail naar: skyridingzadels@gmail.com !

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *